Ενημερωτικό Δελτίο Ιούνιος 2006 – Έκδοση 2

Γήρανση

Τελικά φθάνεις στο σημείο όπου σταματάς να κρύβεις τα χρόνια σου και αρχίζεις να καυχιέσαι για την ηλικία σου !

Σύστημα Εκπαίδευσης Φροντιστών Ηλικιωμένων (ΣΕΦΗ)

Σκοπός του έργου ΣΕΦΗ, το οποίο στηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του προγράμματος Λεονάρντο Ντα Βίντσι, είναι να προωθήσει την επαγγελματική κατάρτιση, σε ακαδημαϊκά και κοινωνικά αποδεκτές δεξιότητες, φροντιστών ηλικιωμένων με τη μέθοδο της ηλεκτρονικής αυτό-κατάρτισης. (Κάντε κλικ για να μάθετε περισσότερα..)

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ:

«Δάσκαλος Φροντίδας Ηλικιωμένων» – Το λογισμικό του Συστήματος Εκπαίδευσης Φροντιστών Ηλικιωμένων

Το πρόγραμμα ΣΕΦΗ εξελίσσεται σταθερά, με μικρές, εύλογες αποκλίσεις από το προκαθορισμένο πρόγραμμα. Αρχίζουν να διαφαίνονται αποτελέσματα. «Ο Δάσκαλος Φροντίδας Ηλικιωμένων», το λογισμικό που παρέχει ηλεκτρονική αυτό-γνωσιολογία … (Κάντε κλικ για να μάθετε περισσότερα..)

Οδηγός Κοινωνικών Σχέσεων Φροντίδας Ηλικιωμένων

Ο Οδηγός Κοινωνικών Σχέσεων Φροντίδας Ηλικιωμένων, τον οποίο περιμένουμε εδώ και πολύ καιρό, έχει δρομολογηθεί. Τα δεδομένα από τις συμμετέχουσες χώρες έχουν συγκεντρωθεί σε ένα διαρθρωμένο  βιβλίο… (Κάντε κλικ για να μάθετε περισσότερα..)

Φάρμακα κατά της γήρανσης

Κατά την τελευταία δεκαετία έχουν γίνει σημαντικές ανακαλύψεις σχετικά με τους μοριακούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν τη γήρανση…. (Κάντε κλικ για να μάθετε περισσότερα..)

Πηγές γνώσης στον τομέα της φροντίδας ηλικιωμένων

Όταν οι άνθρωποι μαθαίνουν ότι διδάσκω Φροντίδα Ηλικιωμένων συχνά με ρωτούν:  «Φροντίδα Ηλικιωμένων; Χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για να τη διδάξεις;»… (Κάντε κλικ για να μάθετε περισσότερα..)

Γεγονότα του έργου ECV

Οι δραστηριότητες του προγράμματος προχωρούν με μικρές αποκλίσεις από το σχέδιο… (Κάντε κλικ για να μάθετε περισσότερα..)

Σύστημα Εκπαίδευσης Φροντιστών Ηλικιωμένων

Σκοπός του έργου ΣΕΦΗ το οποίο στηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω του προγράμματος Λεονάρντο Ντα Βίντσι, είναι να προωθήσει την επαγγελματική κατάρτιση, σε ακαδημαϊκά και κοινωνικά αποδεκτές δεξιότητες, φροντιστών ηλικιωμένων με τη μέθοδο της ηλεκτρονικής αυτό-κατάρτισης.

Η ζήτηση για προσοντούχους φροντιστές και θεραπευτές ηλικιωμένων σε Οίκους Ευγηρίας, καθώς και για τη φροντίδα στο σπίτι, επεκτείνεται σε όλη την Ευρώπη ως αποτέλεσμα της αύξησης του ορίου ηλικίας του πληθυσμού, αλλά και λόγω της αυξανόμενης τάσης για αναζήτηση επαγγελματικής φροντίδας για τους ηλικιωμένους.

Ομάδες στόχου του έργου είναι: Οίκοι Ευγηρίας, Ιδρύματα Επαγγελματικής Κατάρτισης, Κοινωνικοί Εταίροι, Κυβερνητικοί φορείς καθώς και Άτομα πάσης ηλικίας και φύλου που επιθυμούν να εισέλθουν στην αγορά ή / και να μάθουν να φροντίζουν τους αγαπημένους  τους γέροντες.

Το έργο ECV θα παραγάγει ένα Λογισμικό Ηλεκτρονικής Αυτό-κατάρτισης, ένα Εγχειρίδιο, μια Μεθοδολογία Πιστοποίησης Επαγγελματικών Προσόντων και έναν Οδηγό Κοινωνικών Σχέσεων Φροντίδας Ηλικιωμένων με σκοπό να καλύψουν τις ανάγκες κατάρτισης και να συγκεράσουν τις επαγγελματικές επιθυμίες πιστοποιημένων φροντιστών ηλικιωμένων με τις ανάγκες ανθρώπινου δυναμικού των παροχέων φροντίδας ηλικιωμένων. Τα προϊόντα αυτά θα προωθηθούν από ένα Δίκτυο Φορέων Φροντίδας Ηλικιωμένων.

Το Λογισμικό Ηλεκτρονικής Αυτό-κατάρτισης θα επιτρέπει στους καταρτιζόμενους να μάθουν το λειτούργημα της Φροντίδας Ηλικιωμένων και να εντρυφήσουν στις γνωστικές ενότητες «Επιμέλεια», «Καθαριότητα», «Υγιεινή», «Ψυχαγωγία» και «Διοίκηση», ακολουθώντας το δικό τους ρυθμό και τη δική τους γλώσσα. Για τον σκοπό αυτό, θα χρησιμοποιηθεί σύγχρονη ηλεκτρονική πλατφόρμα Προσωπικού Υπολογιστή με ικανή αποθήκευση δεδομένων, τεχνολογία γρήγορης ανάκτησης και προηγμένα οπτικοακουστικά μέσα.

Οι επιμελείς καταρτιζόμενοι θα έχουν την ευκαιρία να αιτηθούν πιστοποίησης της ειδικότητάς τους και να διεκδικήσουν Δίπλωμα Φροντίδας Ηλικιωμένων, μέσω του κατάλληλου μηχανισμού του Δικτύου Φορέων Φροντίδας Ηλικιωμένων που θα συγκροτήσουν οι εταίροι με μείζονα εμπλοκή συναδέλφων οργανισμών στοχεύοντας στην προώθηση των αποτελεσμάτων του έργου.

Το Δίκτυο Φορέων Φροντίδας Ηλικιωμένων είναι σχεδιασμένο να προαγάγει την κουλτούρα ηλεκτρονικής κατάρτισης και τη χρήση των προϊόντων του έργου ECV.

Η πρόσβαση είναι ελεύθερη σε αιτούντες οι οποίοι:

1. δηλώνουν κοινό ενδιαφέρον για το Λειτούργημα Φροντίδας Ηλικιωμένων και δεσμεύονται να  προωθήσουν το πνεύμα και τα προϊόντα του προγράμματος,

2. αποδέχονται να ανταλλάζουν προσωπικά δεδομένα με τα μέλη, και

3. αποδέχονται την τυχόν παράνομη προβολή των δεδομένων στο διαδίκτυο.

Ο διαχειριστής της ιστοσελίδας με ανάλογα τεχνικά μέσα  θα διασφαλίζει την προστασία των δεδομένων των μελών και θα παρέχει πρόσβαση μόνο μέσω κωδικού που καθορίζεται για κάθε μέλος χωριστά.

Εταίροι

1. TRISYS LTD (CY) – Σύμβουλοι Διαχείρισης, κατάρτισης, έρευνας, εφαρμογών πληροφορικής, διαχείρισης έργων.

www.tringos.com - tringos@logos.cy.net – Tel: +357 22377776 – Fax +357 22376930

2. ΑΜΑΛΓΑΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΛΤΔ (CY) – Οργανισμός Τεχνολογίας Πληροφορικής με εξειδίκευση σε εφαρμογές πολυμέσων και Διαδικτύου.

www.amalgamacy.info - orestis@amalgamacy.info – Tel: +357 99484776 – Fax: +357 22376930

3. ΣΤΕΓΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ «ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ» ΣΤΡΟΒΟΛΟΥ (CY) – Οίκος Ευγηρίας που λειτουργεί με εμπορικούς όρους με συμπληρωματική στήριξη από εθελοντικούς φιλανθρωπικούς φορείς.

www.stegiagiamarina.netfirms.com - demosthenis@cybee.com.cy Tel: +357 22 423917 – Fax: +357 22 421629

4. ΙΝΕΚ ΠΕΟ (CY) – Κέντρο Εργασιακών Ερευνών με στενούς δεσμούς με την ΠΕΟ - τη μείζονα Συνδικαλιστική Ομοσπονδία Εργατών της Κύπρου.

www.inek.org.cy - inek@cytanet.com.cy – Tel: +357 22877673 – Fax: +357 22877672

5. CCWU - UNIE KATOLICKYCH ZEN  (CZ) – Εθελοντική Οργάνωση Γυναικών που παρέχει φιλανθρωπικές υπηρεσίες.

ukz@volny.cz – Tel: +420 220181329 – Fax: +420 220510232

6. KWIC - KONING WILLEM I COLLEGE (NL) – Περιφερειακή Κοινοτική Σχολή και κέντρο εκπαίδευσης για πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, ανώτερη εκπαίδευση και κατάρτιση ενηλίκων.

www.kw1c.nl - info@kw1c.nl – Tel: +31 73 624 9 624 – Fax: +31 73 624 9 629

7. CECE - CONFEDERATION ESPANOLA DE CENTROS DE ENSENANZA (ES) Συνομοσπονδία Εκπαιδευτικών Κέντρων και Ενώσεων την Ισπανίας.

www.cece.es - marian@cece.es – Tel:  +34 91 7257909 – Fax: +34 91 7261117

8. PCCI - Piraeus Chamber of Commerce & Industry /EIC GR161 (GR)

Επαγγελματικό Επιμελητήριο με ευρύ δίκτυο Μελών + Ευρωπαϊκό Κέντρο Πληροφοριών

www.forthnet.gr/eicgr161 - evepeic@ath.forthnet.gr - Tel: +30 210 4170529 Fax: +30210 4174601

9. ΚΕΚ ΣΒΙΕ (GR) - Διαπιστευμένο Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης με εξειδίκευση στην κατάρτιση βοηθών ιατρικών επαγγελμάτων.

www.sbie.edu.gr - giord@sbie.edu.gr – Tel: +30210 3312992 – Tel: +30210 3312994

10. SVTC - SOCIALIZACIJOS IR DARBINIO MOKYMO CENTRAS (LT) Οργανισμός Κοινωνικής Οικονομίας που παρέχει υπηρεσίες Επαγγελματικής Κατάρτισης και κοινωνικής ένταξης σε νέους, γυναίκες και άλλες ομάδων μη προνομιούχων.

sdm@centras.lt - Tel: +370 2330355 – Fax: +370 52349594

11. IECM - VILNIAUS UNIVERSITETO EKSPERIMENTINES IR KLINIKINES MEDICINOS INSTITUTAS (LT) – Κέντρο Γεροντολογίας του Πανεπιστημίου Βίλνιους με μακρά επίδοση σε έρευνα γήρανσης καθώς και παροχής επαγγελματικής κατάρτισης στη φροντίδα ηλικιωμένων.

www.ekmi.vu.lt - vidmantas.alekna@ekmi.vu.lt – Tel: +370 52777745 – Fax: +370 52777745

Πίσω στην Αρχή

«Δάσκαλος Φροντίδας Ηλικιωμένων» – Το λογισμικό του Συστήματος Εκπαίδευσης Φροντιστών Ηλικιωμένων

Το πρόγραμμα ΣΕΦΗ εξελίσσεται σταθερά, με μικρές, εύλογες αποκλίσεις από το προκαθορισμένο πρόγραμμα. Αρχίζουν να διαφαίνονται τα αποτελέσματα. «Ο Δάσκαλος Φροντίδας Ηλικιωμένων», το λογισμικό που παρέχει ηλεκτρονική αυτό-γνωσιολογία για τη φροντίδα ηλικιωμένων δημιουργείται με ένα «πιλοτικό» σχήμα.

Το πιλοτικό αυτό σχήμα σχεδιάστηκε για να περιλαμβάνει όλα τα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος και, συγκεκριμένα, δύο μαθήματα από κάθε κεφάλαιο.  Για τον σκοπό αυτό, τα επιλεγέντα μαθήματα εμπλουτίστηκαν με ηχογραφήσεις και μεταφράστηκαν στις γλώσσες του προγράμματος. Η μετάφραση έγινε με τη χρήση σχετικού ηλεκτρονικού προγράμματος που δημιουργεί αυτόματα τη βάση δεδομένων για το λογισμικό που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί από τον Δάσκαλο Φροντίδας Ηλικιωμένων.

Έχουν γίνει σχετικές οπτικογραφήσεις των διεργασιών και έχουν μονταριστεί με τις  αντίστοιχες ηχογραφημένες οδηγίες σε όλες τις γλώσσες του προγράμματος.

Τα κύρια στοιχεία του λογισμικού είναι:

· Απλότητα και προσαρμοστικότητα χειρισμού

· Σύμπτυξη της γνωσιολογικής λειτουργικότητας

· Σχετικότητα ανταπόκρισης της βάσης δεδομένων

Μόλις οι εταίροι του έργου εγκρίνουν την πιλοτική φάση, οι βάσεις δεδομένων (κείμενα, ηχογραφήσεις και οπτικογραφήσεις) θα ξεκινήσουν να υλοποιούνται σύμφωνα με τον δοκιμασμένο τρόπο.

Η πιλοτική εφαρμογή θα επιδειχθεί στο  Vught της Ολλανδίας, κατά την προσεχή συνάντηση των εταίρων.

Πίσω στην Αρχή

Οδηγός Κοινωνικών Σχέσεων Φροντίδας Ηλικιωμένων

Ο Οδηγός Κοινωνικών Σχέσεων Φροντίδας Ηλικιωμένων τον οποίο περιμένουμε εδώ και πολύ καιρό, έχει δρομολογηθεί. Τα δεδομένα από τις συμμετέχουσες χώρες έχουν συγκεντρωθεί σε ένα διαρθρωμένο  βιβλίο…

Ο Οδηγός αναπτύσσεται σε τέσσερα κεφάλαια:

· Εισαγωγή: περιέχει πληροφορίες για τις προσδοκίες της κοινωνίας σχετικά με στο φαινόμενο της γήρανσης.

· Απασχόληση: αναφέρεται σε συνθήκες, πρότυπα και δεξιότητες.

· Κοινωνικά θέματα: περιγράφει την κοινωνική υποδομή και τον διάλογο, καθώς και τα πρότυπα οικογενειακής φροντίδας σε  κάθε χώρα.

· Κατάρτιση και μαθητεία: καλύπτει την επίσημη, ανεπίσημη και άτυπη δια βίου εκμάθηση στο επάγγελμα φροντίδας ηλικιωμένων.

Τα περιεχόμενα του Οδηγού θα επισκοπηθούν στην προσεχή συνάντηση των εταίρων. Αναμένεται ότι το πλήρες κείμενο θα δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα μας: www.ecvleonardo.com τον Οκτώβρη 2006.

Πίσω στην Αρχή

Φάρμακα κατά της γήρανσης

Κατά την τελευταία δεκαετία έχουν γίνει σημαντικές ανακαλύψεις σχετικά με τους μοριακούς μηχανισμούς που ρυθμίζουν τη γήρανση.

Οι γνώσεις που έχουν αποκτηθεί, δίνουν τροφή για διάφορες σκέψεις σχετικά το συναρπαστικό ενδεχόμενο, οι άνθρωποι σύντομα να μπορούν να επεμβαίνουν και να ρυθμίζουν του μηχανισμούς γήρανσης. Θα είναι, δηλαδή, οι άνθρωποι ικανοί να καθυστερούν τη γήρανση επιμηκύνοντας έτσι τη διάρκεια της ζωής τους.

Μια βασική γνώση που αποκτήθηκε, είναι ότι υπάρχουν στενές σχέσεις μεταξύ των μηχανισμών που προκαλούν τη γήρανση και αυτών που οδηγούν σε μεταβολικές ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου 2 και η παχυσαρκία.

Η κατανόηση των εν λόγω στενών συσχετισμών είναι δυνατόν να επιτρέψει τη δημιουργία φαρμάκων όχι μόνο για τη θεραπεία του διαβήτη και της παχυσαρκίας, αλλά και φαρμάκων που θα μπορούν να καθυστερούν τη γήρανση και να αυξάνουν τη διάρκεια ζωής.

Η γήρανση είναι από τις κυριότερες αιτίες πρόκλησης σημαντικών ασθενειών όπως ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, οι μεταβολικές παθήσεις και οι εκφυλιστικές νόσοι του νευρικού συστήματος (νόσος Αλτσχάιμερ, άνοια).

Κατά τα τελευταία 10 χρόνια, έχουν ανακαλυφθεί πολλά γονίδια τα οποία εμπλέκονται όχι μόνο στους μηχανισμούς γήρανσης, αλλά ταυτόχρονα και στον έλεγχο του μεταβολισμού της ενέργειας στο ανθρώπινο σώμα.

Ο διαβήτης, με βάση τα στοιχεία αυτά, μπορεί να θεωρηθεί σαν μια μορφή επιταχυνόμενης γήρανσης.

Η αντίσταση στην ινσουλίνη που παρατηρείται στο διαβήτη τύπου 2 και η συσσώρευση σπλαγχνικού λίπους είναι αιτίες γένεσης μεταβολικών νόσων. Παράλληλα, οι δύο αυτοί παράγοντες προδιαθέτουν τους οργανισμούς για πρόωρη γήρανση.

Τα γονίδια που εμπλέκονται στους μηχανισμούς γήρανσης, διαβήτη και παχυσαρκίας παράγουν πρωτεΐνες δια μέσου των οποίων ασκούν τη δράση τους. Οι εν λόγω πρωτεΐνες μπορούν να αποτελέσουν στόχους νέων φαρμάκων για την καταπολέμηση του διαβήτη και της παχυσαρκίας επιτρέποντας, ταυτόχρονα, δράσεις κατά της γήρανσης, προσφέροντας νέα όρια μακροζωίας.

Πολλοί ερευνητές επικεντρώθηκαν στη μελέτη της σχέσης μεταξύ ανθεκτικότητας στην ινσουλίνη και γήρανσης. Όταν οι άνθρωποι προσλαμβάνουν άφθονο φαγητό, πλούσιο σε θερμίδες, σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή, υποχρεώνουν το πάγκρεας να παράγει ινσουλίνη σε επίπεδα υψηλότερα από τα κανονικά.

Η υπερπαραγωγή της ινσουλίνης είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση της υπερβολικής γλυκόζης που προσλαμβάνεται και κυκλοφορεί στο αίμα λόγω πλούσιας διατροφής. Σταδιακά, αυτό οδηγεί στη συσσώρευση σπλαγχνικού λίπους με ιδιαίτερα αρνητικές επιδράσεις.

Το λίπος δεν είναι απλά αποθήκη ενέργειας. Παράγει ουσίες και συμβάλλει στην πρόκληση ανθεκτικότητας στην ινσουλίνη.

Πολλά από τα γονίδια που ανακαλύφθηκαν και εμπλέκονται στη μακροζωία και σε μεταβολικές νόσους, διατηρήθηκαν καλά κατά την εξέλιξη των οργανισμών. Διατηρούνται καλά, όχι μόνο στους ανθρώπους, αλλά και σε κατώτερους οργανισμούς.

Λόγω αυτής της πραγματικότητας, διευκολύνονται οι έρευνες αναγνώρισης και παρέμβασης στα εμπλεκόμενα γονίδια (SIR2/SIRT, INDY, AMP kinase, ινσουλίνη/ ινσουλινοειδής αυξητικός παράγοντας). Τα προϊόντα των γονιδίων αυτών (πρωτεΐνες, υποδοχείς, μεταφορείς), είναι κατάλληλα για την παραγωγή στοχευμένων φαρμάκων.

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι ο τρόπος με τον οποίο οι επιστήμονες σκέφτονται για τη γήρανση αλλάζει. Η ανάπτυξη φαρμάκων για την καταπολέμηση ασθενειών που έχουν σχέση με τη γήρανση ανοίγει ορίζοντες για τη δημιουργία φαρμάκων που θα καταπολεμούν τη γήρανση.

Διαφαίνεται ότι το ζήτημα δεν είναι πλέον εάν οι άνθρωποι θα καταφέρουν να νικήσουν τη γήρανση, αλλά το πότε.

Βιβλιογραφία:

Ageing and metabolism: drug discovery opportunities, Nature Reviews Drugs Discovery 2005;4,569-580,1 Ιουλίου

Πίσω στην Αρχή

Πηγές γνώσης στον τομέα της φροντίδας ηλικιωμένων

Annegien de Hoop MScN

Όταν οι άνθρωποι μαθαίνουν ότι διδάσκω Φροντίδα Ηλικιωμένων συχνά με ρωτούν:  «Φροντίδα Ηλικιωμένων; Χρειάζεται ειδική εκπαίδευση για να τη διδάξεις;»…  Αυτό αντανακλά την γνώμη που έχουν ορισμένοι ότι το να φροντίζεις ηλικιωμένους είναι εύκολο, ότι δεν χρειάζονται ειδικές γνώσεις ή δεξιότητες. Αυτός που ενδιαφέρεται για τους ηλικιωμένους, είτε ως μέλος της οικογένειας, είτε ως φίλος, είτε ως επαγγελματίας νοσηλευτής, γνωρίζει πολύ καλά...

Τα χρόνια θέλουν ζωή...

Τι καθιστά την φροντίδα των ηλικιωμένων τόσο ξεχωριστή;  Γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά ότι ο αριθμός των ηλικιωμένων αυξάνεται σταθερά.  Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι, επίσης,  μεγαλώνουν και σε μεγάλο ποσοστό ξεπερνούν την ηλικία των 85. Σε συγκεκριμένα προβλήματα υγείας που δύναται να παρουσιαστούν συμπεριλαμβάνονται η ανικανότητα φροντίδας του εαυτού τους, η ακράτεια, η μοναξιά και οι ψυχογηριατρικές ασθένειες που αυξάνουν τον κίνδυνο για μακροχρόνιες ανάγκες παροχής βοήθειας. Αυτός που ενδιαφέρεται για τους ηλικιωμένους, είτε είναι ερασιτέχνης φροντιστής (οικογένεια, φίλος, γείτονας), είτε επαγγελματίας νοσηλευτικός λειτουργός, πρέπει να γνωρίζει ότι θα συναντήσει πολύπλοκες καταστάσεις σε ό,τι αφορά ψυχολογικές, πνευματικές, περιβαλλοντικές και φυσικές ανάγκες. Πρόληψη, περιποίηση και υποστήριξη αποτελούν κρίσιμα σημεία για την ικανότητα του ηλικιωμένου να νιώθει όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητος.  Το κύριο μέλημα όσον αφορά τη φροντίδα των ηλικιωμένων, λοιπόν, δεν πρέπει να είναι το να προσθέτουμε χρόνια στη ζωή τους, αλλά το να προσθέτουμε ζωή στα χρόνια τους.

Πηγές προσέγγισης

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι, είτε ερασιτέχνες φροντιστές, είτε επαγγελματίες νοσηλευτές, προβληματίζονται σχετικά με τις ειδικές ανάγκες των ηλικιωμένων. Ιδιαίτερα, η οικογένεια, οι φίλοι και οι γείτονες, καθώς και οι φροντιστές σε ιδρύματα παροχής μακροχρόνιας φροντίδας χρήζουν πρόσβασης σε πηγές μάθησης όσον αφορά την φροντίδα των ηλικιωμένων. Πολλά βιβλία δεν βοηθούν στην καθημερινή πρακτική ή είναι πολύ απλά και σύντομα σε σχέση με τα πολύπλοκα προβλήματα που θα συναντήσει κάποιος.

Το πρόγραμμα Επαγγελματική Φροντίδα Ηλικιωμένων (ΕΦΗ) έχει στόχο να δημιουργήσει εύκολη πρόσβαση σε CD-ROMs και βιβλία για να αντεπεξέλθει σε αυτές τις ανάγκες.  Οι ψυχοκοινωνικές, πνευματικές, περιβαλλοντικές και φυσικές ανάγκες των ηλικιωμένων χρήζουν μιας πολυδιάστατης προσέγγισης και γι’ αυτό οι δημιουργοί του ΕΦΗ χρειάζεται να αντλούν τις γνώσεις τους από πολυδιάστατες πηγές.

Οι γνώσεις που μας προσφέρει η έρευνα Mensinks’ Integrated Mastermodel (1996) μας δίνουν χρήσιμες κατευθυντήριες γραμμές. Το εν λόγω Πρότυπο δημιουργήθηκε από ερευνητικά άρθρα φημισμένων επιστημόνων νοσηλευτών.

Οι πέντε πηγές γνώσης

Οι πέντε πηγές γνώσεις που αναφέρονται στο Πρότυπο Mensinks είναι:

• Εμπειρική γνώση
• Ηθική γνώση
• Προσωπική γνώση
• Αισθητική γνώση
• Κοινωνικοπολιτική γνώση

Τι περιλαμβάνουν αυτές οι πηγές γνώσεων και πώς τις χρησιμοποιούν οι δημιουργοί του Ε.Φ.Η.;

Εμπειρική γνώση είναι η γνώση γεγονότων, αντιλήψεων, θεωριών και προτύπων όπως έχουν προκύψει από έρευνες.  Η γνώση αυτή περιλαμβάνει ποικίλους τομείς σχετικά με ανατομία, φυσιολογικές μεταβολές καθώς μεγαλώνουμε, φαρμακολογία, ψυχιατρική κ.τ.λ.  Εμπειρική γνώση είναι το είδος της γνώσης που όλοι αποκτάμε από (εξειδικευμένα) βιβλία και περιοδικά.  Στην έρευνα για τη νοσηλευτική φροντίδα, οι βασικές παρεμβάσεις είναι προτιμότερο να σχετίζονται με τη διεξαγωγή Τεκμηριωμένης Πρακτικής ως προς τον ιατρικό τομέα, καθώς επίσης και ως προς τους τομείς της φροντίδας και της νοσηλείας.

Η Εμπειρική γνώση μας βοηθά να κατανοήσουμε συγκεκριμένες συμπεριφορές προερχόμενες από προβλήματα υγείας, όπως παραφροσύνη. Για το πρόγραμμα Ε.Φ.Η έχουν χρησιμοποιηθεί κείμενα βιβλίων και αξιόπιστες ιστοσελίδες που αναφέρονται στην εμπειρική γνώση.

Η Ηθική γνώση περιγράφει την γνώση ηθικής δικαίωσης από πλευράς φροντίδας. Η ηθική γνώση μας βοηθά να σκεφτούμε αν «η φροντίδα ηλικιωμένων είναι πράγματι καλή φροντίδα, Για παράδειγμα, είναι καλή φροντίδα το να περιορίζεις έναν αποπροσανατολισμένο ηλικιωμένο όταν δεν είναι κανείς κοντά για να τον καθησυχάσει ή να τον παρηγορήσει;» Αφορά, επίσης, αποφάσεις για την ζωή και τον θάνατο.  Το Ε.Φ.Η έχοντας εις γνώση τις ηθικές απόψεις χρησιμοποιεί τον Κώδικα Ηθικής των Νοσηλευτών ως βασικό οδηγό. (Διεθνές Συμβούλιο Νοσηλευτών 2000)

Προσωπική γνώση είναι η γνώση που αποκτάται από προσωπικά βιώματα, μέσα από εμπειρίες. Ανταλλαγή απόψεων και επικοινωνία με άλλα άτομα προωθούν αυτή την γνώση.  Όταν ετοίμαζαν τις εκπαιδευτικές εμπειρίες του προγράμματος Ε.Φ.Η, οι δημιουργοί του αντλούσαν συχνά πληροφορίες από αυτή την πηγή.  Η προσωπική εμπειρία είναι μια πολύτιμη πηγή γνώσης.  Σημαντικές γνώσεις για την φροντίδα ηλικιωμένων έχουν αποκτηθεί από έμπειρους φροντιστές οι οποίοι μοιράζονται τις εμπειρίες που βιώνουν δημοσιεύοντάς τις σε βιβλία και άρθρα.

Η Αισθητική γνώση είναι γνωστή ως «Τέχνη Παροχής Φροντίδας», μια σύνθεση μεθόδων και τεχνικών από ψυχοκοινωνικά, ψυχομηχανικά, γνωστικά και συναισθηματικά πεδία εμπειριών και δεξιοτήτων.  Αυτή η σαφής γνώση της συγκεκριμένης κατάστασης η οποία επεκτείνεται χάρη της πείρας, συνήθως αποκτάται μέσω ειδικής διαδικασίας (διεργασίας) τυποποιημένων ρόλων (Benner 1984).  Αυτό σημαίνει ότι πολλά μπορεί να μάθει κανείς από κάποιον έμπειρο φροντιστή, αν για παράδειγμα ένας ηλικιωμένος νιώθει πραγματικά άνετα στο κρεβάτι του.  Εικόνες και ταινίες μπορούν, επίσης, να δείξουν αυτή την τέχνη φροντίδας και για αυτόν τον λόγο στα εκπαιδευτικά μέσα του Ε.Φ.Η. συμπεριλαμβάνονται τα CD-ROMs.

Κοινωνικοπολιτική γνώση είναι η γνώση που περιλαμβάνει την κοινωνικοπολιτική κατάσταση μέσα στην οποία διαδραματίζεται η φροντίδα των ηλικιωμένων και καθορίζεται η θέση του φροντιστή.  Αφορά περιβαλλοντικά στοιχεία τα οποία μπορεί να διαφέρουν από μια χώρα σε άλλη.  Το Ε.Φ.Η. επίσης εκπονεί έναν Οδηγό Κοινωνικών Σχέσεων ο οποίος. Περιγράφει, για παράδειγμα, την θέση του ηλικιωμένου στην κοινωνία, τον βαθμό παροχής επαγγελματικής ή ερασιτεχνικής φροντίδας και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.  Η γνώση αυτή είναι αναγκαία για την χάραξη πολιτικής και την λήψη αποφάσεων όσον αφορά την φροντίδα ηλικιωμένων, όχι μόνο για τους ίδιους τους πολιτικούς, αλλά και για τους  (ερασιτέχνες) φροντιστές.  Η πολιτική που αφορά την Φροντίδα Ηλικιωμένων είναι μια πρόκληση την οποία οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδέχονται.

Αποτέλεσμα

Συχνά γνωρίζουμε την εμπειρική, την λογικότερη ίσως πηγή γνώσης. Για κάθε (ερασιτέχνη) φροντιστή ηλικιωμένων είναι πρόκληση και έμπνευση στο ξεκίνημα να πάρει και τις πέντε πηγές γνώσεις σαν οδηγό. Μπορεί, επίσης, να αποτελέσουν χρήσιμο οδηγό για την εξέλιξη στον τομέα της εκπαίδευσης. Δουλεύοντας με αυτές τις πηγές γνώσεως μπορούμε να δικαιώσουμε τις πολυδιάστατες πτυχές της ζωής των ηλικιωμένων που φροντίζουμε και μ’αυτόν τον τρόπο πραγματικά να τους βοηθήσουμε να προσθέσουν ζωή στα χρόνια τους. 

Πίσω στην Αρχή

Γεγονότα του έργου ΣΕΦΗ

Οι δραστηριότητες του προγράμματος προχωρούν με μικρές αποκλίσεις από το αρχικό σχέδιο. Εκτιμάται ότι το έργο θα αποπερατωθεί στο προσχεδιασμένο χρονικό πλαίσιο.

Το επόμενο γεγονός είναι η συνάντηση των εταίρων στις 2-5 Ιουλίου 2006, στο Vught της Ολλανδίας, κατά την οποία θα συζητηθούν και θα αξιολογηθούν τα κάτωθι:

· Λογισμικό του «Συστήματος Εκπαίδευσης Φροντιστών Ηλικιωμένων»

· Οδηγός Κοινωνικών Σχέσεων Φροντίδας Ηλικιωμένων

· Πιστοποίηση ποιότητας των αποτελεσμάτων του έργου

· Ρύθμιση αρχών για το Δίκτυο Φροντίδας Ηλικιωμένων και τη λειτουργικότητά του

· Σχεδιασμός της πιλοτικής φάσης του έργου

Πίσω στην Αρχή